Asosiy kontentga o'tish

Web · Himoya

Web ilova qanday himoyalanadi?

Bitta so'rov qatlam-qatlam himoyadan qanday o'tishini kuzating: HTTPS, rate limit, CSRF, ruxsat, validatsiya, prepared statement va escaping. Har bir hujumni va uni to'xtatadigan himoyani yonma-yon ko'ring.

  • Qiyinlik: O'rta
  • 45 daqiqa
  • 19 mavzu
  • 5 savolli test
Sizning progressingiz
0%
jonli jarayonForma yuboriladi
  1. Browser PUT /posts/15 Forma yuboriladi. Undagi har bir maydon ishonchsiz ma'lumot.
  2. HTTPS + HSTS TLS 1.3 Trafik shifrlangan: yo'lda cookie va ma'lumotni o'qib yoki o'zgartirib bo'lmaydi.
  3. Rate limiter throttle:30,1 Bir client'dan juda ko'p so'rovni to'xtatadi.
  4. CSRF @csrf · SameSite So'rov aynan sizning sahifangizdan yuborilganini tekshiradi.
  5. Auth auth middleware Foydalanuvchi tizimga kirganmi?
  6. Policy update(user, post) Bu foydalanuvchi aynan shu postni o'zgartira oladimi? IDOR'dan himoya.
  7. Validatsiya UpdatePostRequest Faqat ruxsat etilgan maydonlar, to'g'ri tip va uzunlik.
  8. Database prepared statement Qiymat SQL'dan alohida yuboriladi va hech qachon buyruq bo'lib bajarilmaydi.
  9. Blade {{ $post->title }} Chiqishda HTML maxsus belgilari escape qilinadi.
  10. Security headers CSP · nosniff Browser'ga qo'shimcha cheklovlar: qaysi skriptlar ishlashi mumkin, sahifani iframe'ga qo'yish mumkinmi.
Kurs rejasi 0%
  1. Web xavfsizlik nima?
  2. Qanday ishlaydi
  3. Arxitektura
  4. Komponentlar
  5. Vizual misollar
  6. Simulyatsiya
  7. Kod va oqim
  8. Mavzular
  9. Xato va amaliyot
  10. Mini test

01 Kirish

Web xavfsizlik nima?

Web xavfsizlik — ilova, uning ma'lumotlari va foydalanuvchilarini noto'g'ri foydalanishdan himoya qilish. Asosiy qoida: foydalanuvchidan kelgan har qanday ma'lumot (forma, URL, header, cookie, fayl) ishonchsiz hisoblanadi.

Ko'p xavflar bitta xatodan kelib chiqadi: ma'lumot va buyruq aralashib ketadi. SQL injectionda matn SQL'ga, XSSda matn JavaScript'ga aylanadi. Himoya ham bir xil: ma'lumotni buyruqdan ajratish va kontekstga mos escape qilish.

Bitta himoyaga tayanmaslik kerak. Defense in depth yondashuvida bir nechta mustaqil qatlam bo'ladi: biri o'tkazib yuborsa, keyingisi to'xtatadi. OWASP Top 10 eng keng tarqalgan xavflar ro'yxati sifatida yaxshi boshlanish nuqtasi.

Hayotiy o'xshatish

Ilovani bankka o'xshating: kirishda qo'riqchi (HTTPS, rate limit), ichkarida shaxsni tekshirish (auth), har bir seyf uchun alohida ruxsat (policy) va kameralar (log). Bitta eshik ochiq qolsa ham, boshqalari pulni saqlaydi.

Asosiy qoida
Input'ga ishonmang
Yondashuv
Defense in depth
Mashhur ro'yxat
OWASP Top 10
Transport
Faqat HTTPS
Chiqish
Kontekstga mos escaping

02 Qanday ishlaydi

Bitta so'rov va himoya qatlamlari

Pastga aylantiring: foydalanuvchi post sarlavhasini <script>alert(1)</script> ga o'zgartirmoqchi. So'rov har bir qatlamda tekshiriladi va natijada xavfsiz matn bo'lib ko'rinadi.

  1. Browser

    Forma yuboriladi

    Sarlavha maydonida <script>alert(1)</script> matni bor. Server buni oldindan bilmaydi, shuning uchun har qanday input ishonchsiz.

  2. HTTPS + HSTS

    Shifrlangan kanal

    So'rov HTTPS orqali ketadi. HSTS tufayli Browser bu saytga HTTP orqali umuman ulanmaydi.

  3. Rate limiter

    Limit tekshiriladi

    Bu foydalanuvchi daqiqasiga 30 tadan kam so'rov yuborgan. O'tadi. Avtomatlashtirilgan hujumlar shu yerda sekinlashadi.

  4. CSRF

    CSRF token mos

    Formadagi _token sessiyadagi bilan bir xil. Begona saytdan yuborilgan forma bu token'ni bilmagani uchun 419 bilan to'xtatilardi.

  5. Auth

    Foydalanuvchi tanildi

    Sessiya cookie'si bo'yicha foydalanuvchi aniqlandi. Kirmagan bo'lsa, login sahifasiga yo'naltirilardi.

  6. Policy

    Egalik tekshiriladi

    Post 15 shu foydalanuvchiga tegishlimi? URL'dagi raqamni 16 ga o'zgartirib boshqaning postini tahrirlash (IDOR) shu yerda 403 bilan to'xtaydi.

  7. Validatsiya

    Faqat ruxsat etilgan maydonlar

    title 255 belgigacha satr. So'rovga qo'shilgan is_featured=1 kabi ortiqcha maydon validated() natijasiga kirmaydi (Mass assignment himoyasi).

  8. Database

    Xavfsiz saqlash

    Eloquent Prepared statement ishlatadi: sarlavha oddiy matn sifatida saqlanadi. Saqlashda emas, chiqarishda escape qilinadi.

  9. Blade javob

    Chiqishda escape

    Blade {{ }} sarlavhani &lt;script&gt;alert(1)&lt;/script&gt; ga aylantiradi. Browser uni kod emas, oddiy matn sifatida ko'rsatadi.

  10. Security headers javob

    Oxirgi qatlam: CSP

    Agar biror joyda escape unutilgan bo'lsa ham, CSP inline skriptlarni bloklaydi.

  11. Browser javob

    Natija xavfsiz

    Foydalanuvchi sarlavhani matn ko'rinishida ko'radi, hech qanday skript ishlamadi. Har bir qatlam mustaqil ishladi.

03 Arxitektura

Himoya qatlamlari xaritasi

Xavfsizlik bitta joyda emas: tarmoq, ilova kirishi, ma'lumot va chiqish qatlamlarida, shuningdek infratuzilmada bo'ladi.

Web ilova himoyasi defense in depth

Bir-birini to'ldiruvchi mustaqil himoyalar.

Tarmoq transport

So'rov serverga yetguncha.

  • HTTPS / TLS shifrlash
  • HSTS faqat HTTPS
  • Rate limit · WAF suiiste'mol

Kirish so'rov tekshiruvi

Kim, nima va qanday ma'lumot bilan.

  • Auth · 2FA kimligini aniqlash
  • Policy IDOR
  • CSRF · Validatsiya input

Ma'lumot saqlash

Database va fayllar.

  • Prepared statement SQL injection
  • Fayl yuklash tip, hajm, joy
  • Shifrlash · hash parol, maxfiy maydon

Chiqish Browser'ga

Javob qanday ko'rsatiladi.

  • Escaping XSS
  • CSP skript cheklovi
  • Security headers nosniff, frame

Infratuzilma operatsiyalar

Kod atrofidagi muhit.

  • Secrets .env, kalitlar
  • Yangilanishlar composer audit
  • Log · monitoring hujumni ko'rish

04 Asosiy qismlar

Asosiy himoya vositalari

  • Prepared statement

    SQL shabloni va qiymatlar alohida yuboriladi. SQL injection'ga qarshi asosiy himoya.

  • Output escaping

    <, >, ", ', & belgilarini HTML entity'ga aylantirish. Blade {{ }} buni avtomatik qiladi.

  • CSRF token

    Har bir sessiyaga tasodifiy token. O'zgartiruvchi so'rovlarda tekshiriladi.

  • Policy

    Har bir resurs uchun ruxsat qoidasi: foydalanuvchi bu aniq yozuv bilan nima qila oladi.

  • Validatsiya

    Kiruvchi ma'lumotning turi, formati, uzunligi va ruxsat etilgan maydonlarini tekshirish.

  • CSP

    Browser qaysi manbalardan skript, uslub va rasm yuklashi mumkinligini belgilovchi header.

  • HTTPS / HSTS

    Shifrlangan transport va Browser'ni faqat HTTPS ishlatishga majburlash.

  • Rate limiting

    So'rovlar sonini cheklash: brute force va avtomatlashtirilgan hujumlarni sekinlashtiradi.

05 Vizual misollar

Ko'rib tushunamiz

Har bir tushuncha o'z diagrammasi bilan: ustiga olib boring, bosing va jarayonni kuzating.

Ketma-ketlik

Stored XSS: hujum va himoya

Zararli matn database'ga saqlanadi va boshqa foydalanuvchiga ko'rsatiladi. Natija faqat bitta narsaga bog'liq: chiqishda escape qilinadimi yoki yo'q.

  1. Hujumchi dan Serverga: POST /comments "<script>...</script>" Izoh o'rniga skript yuboriladi.
  2. Server dan commentsga: INSERT (matn sifatida) Prepared statement bilan saqlanadi. Saqlashning o'zi xavfsiz.
  3. Boshqa foydalanuvchi dan Serverga: GET /posts/15 Boshqa foydalanuvchi postni ochadi.
  4. comments dan Serverga: izoh qatori Izoh matni olinadi.
  5. Server dan Boshqa foydalanuvchiga: Zaif: {!! $comment !!} Matn HTML sifatida chiqsa, Browser skriptni bajaradi: u foydalanuvchi nomidan so'rov yuborishi yoki sahifani o'zgartirishi mumkin.
  6. Server dan Boshqa foydalanuvchiga: Xavfsiz: {{ $comment }} &lt;script&gt; ko'rinishiga keladi va oddiy matn bo'lib ko'rinadi. CSP qo'shimcha to'siq beradi.
6 ta xabar
Jadvallar va bog'lanish

SQL injection: so'rov qanday buziladi?

Zaif kod: "... WHERE email = '" . $email . "'". Email o'rniga ' OR '1'='1 yozilsa, shart har doim rost bo'ladi va barcha qatorlar qaytadi; prepared statement'da esa bu shunchaki mavjud bo'lmagan email va natija bo'sh.

users

id PK BIGINT email VARCHAR role VARCHAR
1 admin@example.uz admin
2 ali@example.uz user
3 malika@example.uz user

natija_zaif_sorov

id BIGINT email VARCHAR role VARCHAR
1 admin@example.uz admin
2 ali@example.uz user
3 malika@example.uz user
Taqqoslash

Zaif kod va xavfsiz kod

Ko'p hujumlar uchun to'g'ri yo'l Laravel'da allaqachon bor. Xavf odatda shu yo'ldan chetga chiqilganda paydo bo'ladi.

Zaif Xavfsiz
SQL injection DB::select("... id = $id") DB::select('... id = ?', [$id])
XSS {!! $user->bio !!} {{ $user->bio }}
CSRF Formada @csrf yo'q, route istisnoga qo'shilgan @csrf + SameSite=Lax cookie
Mass assignment User::create($request->all()) User::create($request->validated())
IDOR Invoice::find($id) $request->user()->invoices()->findOrFail($id)
Fayl yuklash Asl nom bilan public/ ga saqlash mimes/max validatsiya, tasodifiy nom, bajarilmaydigan joy
SSRF Http::get($request->url) Ruxsat etilgan domenlar ro'yxati, ichki IP'larni bloklash
Ketma-ketlik

CSRF: begona sayt sizning nomingizdan

Foydalanuvchi bankka kirgan holda begona sahifani ochadi. Sahifa yashirin forma orqali bankka so'rov yuborishga urinadi.

  1. Browser dan bank.uzga: POST /login Foydalanuvchi bankka kiradi.
  2. bank.uz dan Browserga: Set-Cookie: SameSite=Lax Sessiya cookie'si beriladi.
  3. Browser dan evil.examplega: GET /yutuq Foydalanuvchi xabardagi havolani ochadi.
  4. evil.example dan Browserga: yashirin forma, auto-submit Sahifada bankka yo'naltirilgan yashirin forma bor.
  5. Browser dan bank.uzga: POST /transfer Begona saytdan kelgan POST'ga SameSite=Lax cookie qo'shilmaydi. Cookie qo'shilgan taqdirda ham CSRF token yo'q.
  6. bank.uz dan Browserga: 419 / login talab So'rov rad etildi: pul o'tkazilmadi.
6 ta xabar

06 Interaktiv simulyatsiya

Jarayonni o'zingiz boshqaring

«So'rov yuborish» tugmasini bosing yoki bosqichma-bosqich yuring. Istalgan tugun ustiga boring yoki bosing: uning vazifasi ochiladi.

0 / 11
  1. Browser PUT /posts/15 Forma yuboriladi. Undagi har bir maydon ishonchsiz ma'lumot.
  2. HTTPS + HSTS TLS 1.3 Trafik shifrlangan: yo'lda cookie va ma'lumotni o'qib yoki o'zgartirib bo'lmaydi.
  3. Rate limiter throttle:30,1 Bir client'dan juda ko'p so'rovni to'xtatadi.
  4. CSRF @csrf · SameSite So'rov aynan sizning sahifangizdan yuborilganini tekshiradi.
  5. Auth auth middleware Foydalanuvchi tizimga kirganmi?
  6. Policy update(user, post) Bu foydalanuvchi aynan shu postni o'zgartira oladimi? IDOR'dan himoya.
  7. Validatsiya UpdatePostRequest Faqat ruxsat etilgan maydonlar, to'g'ri tip va uzunlik.
  8. Database prepared statement Qiymat SQL'dan alohida yuboriladi va hech qachon buyruq bo'lib bajarilmaydi.
  9. Blade {{ $post->title }} Chiqishda HTML maxsus belgilari escape qilinadi.
  10. Security headers CSP · nosniff Browser'ga qo'shimcha cheklovlar: qaysi skriptlar ishlashi mumkin, sahifani iframe'ga qo'yish mumkinmi.
Tayyor

«So'rov yuborish» tugmasini bosing

Yoki istalgan tugunni tanlang: uning vazifasi shu yerda ochiladi.

  • Mijoz
  • Tekshiruv
  • Ma'lumot
  • Natija
  • so'rov
  • javob

07 Kod va oqim

Laravel'da himoyalangan endpoint

Bitta tahrirlash funksiyasi va uning shabloni. Har bir qator bitta hujumni yopadi.

PostController.php · show.blade.phpphp
// routes/web.phpRoute::put('/posts/{post}', [PostController::class, 'update'])    ->middleware(['auth', 'throttle:30,1'])->name('posts.update'); // app/Http/Controllers/PostController.phppublic function update(UpdatePostRequest $request, Post $post){    Gate::authorize('update', $post);    $post->update($request->validated());     return redirect()->route('posts.show', $post);} // Xom SQL kerak bo'lsa ham qiymat alohida uzatiladi$rows = DB::select('select * from posts where author_id = ?', [$authorId]); // resources/views/posts/show.blade.php<h1>{{ $post->title }}</h1><form method="POST" action="{{ route('posts.update', $post) }}">    @csrf    @method('PUT')</form>
  1. Route auth · throttle Kirish va limit.
  2. Policy Gate::authorize Egalik tekshiruvi.
  3. validated() UpdatePostRequest Faqat ruxsat etilgan maydonlar.
  4. SQL ? binding Parametrlangan so'rov.
  5. Blade {{ }} Avtomatik escaping.
  6. CSRF @csrf Forma token'i.

08 Mavzular

Web Security mavzulari

19 ta mavzu, har biri qisqa izoh va kichik diagramma bilan. Ochgan mavzuingiz progressga qo'shiladi.

Asoslar 10

OWASP Top 10 Xavf → Misol → Himoya

Web ilovalardagi eng keng tarqalgan xavf toifalari ro'yxati, vaqti-vaqti bilan yangilanadi. Kod ko'rib chiqish va testlar uchun yaxshi tekshiruv ro'yxati.

SQL injection Input → ? binding → Xavfsiz SQL

Foydalanuvchi matni SQL so'roviga qo'shib yozilsa, u so'rov mantiqini o'zgartirishi mumkin. Prepared statement va Eloquent bunga yo'l qo'ymaydi.

User::where('email', $email)->first();
XSS <script> → {{ }} → &lt;script&gt;

Foydalanuvchi matni HTML'ga escape qilinmasdan chiqsa, Browser undagi skriptni bajaradi. Chiqishda kontekstga mos escape qiling.

{{ $comment->body }}
CSRF evil.example → POST → 419

Begona sayt foydalanuvchi Browser'i orqali so'rov yuboradi, cookie esa avtomatik qo'shiladi. CSRF token va SameSite cookie buni to'xtatadi.

<form method="POST"> @csrf </form>
Zaif autentifikatsiya Kuchli parol → Rate limit → 2FA

Oddiy parollar, cheklanmagan login urinishlari, yangilanmaydigan sessiya ID va 2FA yo'qligi hisoblarni egallashni osonlashtiradi.

IDOR /invoices/1003 → Policy → 403

URL'dagi raqamni o'zgartirib boshqaning ma'lumotini olish: /invoices/1002 → /invoices/1003. Har doim egalik yoki ruxsatni tekshiring.

$invoice = $request->user()->invoices()->findOrFail($id);
Mass assignment $request->all() → validated() → $fillable

So'rovdagi barcha maydonlarni modelga to'g'ridan-to'g'ri yozish is_admin=1 kabi maydonlarni ham o'zgartirishga imkon beradi.

protected $fillable = ['title', 'body'];
Fayl yuklash Upload → mimes · max → Tasodifiy nom

Tip va hajmni tekshiring, faylga tasodifiy nom bering va uni server kod sifatida bajarmaydigan joyda saqlang.

$request->validate(['avatar' => 'required|mimes:jpg,png,webp|max:2048']);
HTTPS va TLS HTTP → 301 → HTTPS

Shifrlanmagan HTTP'da parol va cookie'ni bir tarmoqdagi istalgan kishi ko'rishi mumkin. Hamma sahifa faqat HTTPS orqali.

Security header'lar Response → Header'lar → Browser cheklovlari

Browser'ga qo'shimcha qoidalar: Content-Security-Policy, Strict-Transport-Security, X-Content-Type-Options: nosniff, Referrer-Policy.

X-Content-Type-Options: nosniff

Chuqurroq 9

Content Security Policy CSP header → Ruxsat ro'yxati → Blok

Qaysi manbalardan skript yuklash mumkinligini belgilaydi. Inline skriptlar faqat nonce bilan ishlasa, XSS orqali kiritilgan skript bajarilmaydi.

Content-Security-Policy: default-src 'self'; script-src 'self' 'nonce-r4nd0m'
HSTS http:// → Browser → https://

Browser saytga faqat HTTPS orqali ulanishni eslab qoladi. Birinchi tashrifdan keyin HTTP'ga tushirish hujumi ishlamaydi.

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubDomains
Clickjacking evil.example → iframe → Blok

Sizning sahifangiz begona saytda shaffof iframe ichida ochilib, foydalanuvchi bilmasdan tugma bosadi. frame-ancestors buni taqiqlaydi.

Content-Security-Policy: frame-ancestors 'none'
SSRF URL input → Server so'rovi → Ichki tarmoq

Server foydalanuvchi bergan URL'ga so'rov yuborsa, hujumchi ichki servislarga yoki bulut metadata manziliga murojaat qildirishi mumkin. Domenlar ro'yxatini cheklang, ichki IP'larni bloklang.

Rate limiting So'rov → Hisoblagich → 429

Login, parol tiklash, SMS yuborish va API endpoint'larida so'rovlar sonini cheklang. Oshganda 429 qaytadi.

RateLimiter::for('login', fn ($r) => Limit::perMinute(5)->by($r->ip()));
Secrets boshqaruvi .env → config() → Ilova

Parol, API kalit va APP_KEY kodda emas, .env yoki secret manager'da. .env git'ga tushmaydi, sizib chiqqan kalit darhol almashtiriladi.

APP_DEBUG=false
Bog'liqliklar xavfsizligi composer.lock → audit → Yangilash

Kutubxonalardagi ma'lum zaifliklarni muntazam tekshiring va yangilang. Buni CI'ga qo'shing.

composer audit && npm audit
CORS xatolari Origin → Ruxsat ro'yxati → Allow-Origin

Har qanday Origin ni qaytarish va Allow-Credentials: true ni birga ishlatish istalgan saytga foydalanuvchi nomidan API'ni o'qish imkonini beradi.

Log va monitoring Hodisa → Log → Ogohlantirish

Muvaffaqiyatsiz login'lar, 403 lar va g'ayrioddiy faollikni yozing va kuzating. Log'ga parol va token yozilmaydi.

09 Amaliyot

Xatolardan qoching, to'g'risini qiling

Keng tarqalgan xatolar

  • {!! !!} bilan foydalanuvchi matni

    Escape qilinmagan chiqish izoh, profil yoki qidiruv satri orqali XSS'ga yo'l ochadi.

    Har doim {{ }}. HTML kerak bo'lsa, ishonchli kutubxona bilan tozalang (masalan, HTML Purifier) va CSP qo'shing.

  • Production'da APP_DEBUG=true

    Xato sahifasi stack trace, fayl yo'llari va sozlamalarni ko'rsatadi: hujumchi uchun tayyor xarita.

    Production'da APP_DEBUG=false, xatolar faqat log'ga yoziladi.

  • whereRaw ichida o'zgaruvchi

    Eloquent ishlatilsa ham whereRaw("name = '$name'") SQL injection'ga ochiq.

    Binding ishlating: whereRaw('name = ?', [$name]) yoki oddiy where('name', $name).

  • Faqat frontend tekshiruvi

    JavaScript validatsiyasini Browser'da o'chirish yoki so'rovni curl bilan to'g'ridan-to'g'ri yuborish oson.

    Frontend tekshiruvi qulaylik uchun, haqiqiy validatsiya va ruxsat tekshiruvi har doim serverda.

  • Secrets git'da

    .env yoki kodga yozilgan API kalit repozitoriyga tushsa, tarixdan o'chirish ham yetmaydi: nusxalar allaqachon tarqalgan bo'lishi mumkin.

    .env ni .gitignore ga qo'shing, sizib chiqqan kalitni darhol almashtiring (rotate).

Eng yaxshi amaliyotlar

  1. Framework himoyalarini o'chirmang

    CSRF middleware, Blade escaping, Eloquent binding standart holatda yoqilgan. Istisnolar qo'shishdan oldin sababini aniq biling.

  2. Minimal huquq

    Database foydalanuvchisi, API token va admin rollari faqat kerakli huquqlarga ega bo'lsin.

  3. Har bir resursga Policy

    Foydalanuvchi yozuvlariga tegishli har bir endpoint egalik yoki rolni tekshirsin. Buni feature test bilan mustahkamlang.

  4. Security header'lar

    HSTS, CSP, nosniff, Referrer-Policy va frame-ancestors ni web server yoki middleware darajasida qo'shing.

  5. Muntazam yangilash

    PHP, Laravel va paketlarni yangilab turing, composer audit ni CI'da ishga tushiring.

10 Mini test

O'zingizni sinab ko'ring

5 ta savol. Javobni tanlang: darhol to'g'ri yoki noto'g'ri ekanini va sababini ko'rasiz.

1/5SQL injection'ga qarshi eng ishonchli himoya qaysi?
2/5Blade'da {{ $comment }} XSS'dan qanday himoya qiladi?
3/5Foydalanuvchi /orders/101 ni /orders/102 ga o'zgartirib, boshqaning buyurtmasini ko'rdi. Bu qaysi xavf?
4/5CSRF hujumi nima uchun ishlashi mumkin?
5/5Nima uchun XSS'dan himoya uchun faqat CSP'ga tayanmaslik kerak?

Atamalar lug'ati

SQL injection
Foydalanuvchi kiritgan matn SQL so'rovining bir qismi sifatida bajarilishiga olib keladigan zaiflik.
XSS
Cross-Site Scripting: sahifaga begona JavaScript kiritilib, boshqa foydalanuvchi Browser'ida bajarilishi.
CSRF
Cross-Site Request Forgery: begona sayt foydalanuvchi nomidan so'rov yuborishi.
IDOR
Insecure Direct Object Reference: ruxsat tekshirilmagan holda ID bo'yicha boshqa obyektga kirish.
Mass assignment
So'rovdagi barcha maydonlarni modelga avtomatik yozish orqali himoyalangan maydonlarni o'zgartirish.
Prepared statement
SQL shabloni va qiymatlari alohida yuboriladigan parametrlangan so'rov.
Escaping
Maxsus belgilarni kontekstga (HTML, URL, JavaScript) mos xavfsiz ko'rinishga aylantirish.
CSP
Content Security Policy: Browser qaysi manbalardan kod yuklashi mumkinligini belgilovchi header.
HSTS
HTTP Strict Transport Security: Browser'ni sayt bilan faqat HTTPS orqali ishlashga majburlovchi header.
SSRF
Server-Side Request Forgery: serverni hujumchi tanlagan, ko'pincha ichki manzilga so'rov yuborishga majburlash.
Defense in depth
Bir nechta mustaqil himoya qatlamini birga ishlatish yondashuvi.
OWASP Top 10
OWASP tashkiloti tayyorlaydigan eng keng tarqalgan web xavflari ro'yxati.

Keyingi qadam: bog'liq texnologiyalar