Asosiy kontentga o'tish

Dasturlash tili · Interpretator

Python qanday ishlaydi?

python3 app.py buyrug'idan keyin oddiy matn qanday qilib token, AST, bytecode va nihoyat natijaga aylanishini qadamma-qadam kuzating. So'ng venv, pip, frameworklar va web serverlardan iborat ekotizimni ko'ring.

  • Qiyinlik: Boshlang'ich
  • 40 daqiqa
  • 20 mavzu
  • 5 savolli test
Sizning progressingiz
0%
jonli jarayonBuyruq yoziladi
  1. app.py python3 app.py Oddiy matnli fayl. Python uchun u hali bajariladigan narsa emas, faqat belgilar ketma-ketligi.
  2. CPython interpreter Python'ning C tilida yozilgan standart implementatsiyasi. U kompilyator va virtual mashinani o'z ichiga oladi.
  3. Parser tokens → AST Tokenizer matnni token'larga bo'ladi, parser esa ulardan AST (sintaksis daraxti) quradi.
  4. Compiler AST → bytecode AST'ni code object'ga aylantiradi: bytecode instruksiyalari, konstantalar va nomlar jadvali.
  5. __pycache__ utils.cpython-312.pyc Import qilingan modullarning bytecode keshi. Manba o'zgarmasa, keyingi safar parse va compile o'tkazib yuboriladi.
  6. PVM eval loop Python Virtual Machine: bytecode instruksiyalarini birma-bir bajaradigan stack-based sikl.
  7. Obyektlar heap · refcount Har bir qiymat heap'dagi obyekt. Xotira reference counting va garbage collector bilan boshqariladi.
  8. Natija stdout · exit 0 print() natijasi terminalga chiqadi, dastur tugagach process exit code qaytaradi.
Kurs rejasi 0%
  1. Python nima?
  2. Qanday ishlaydi
  3. Arxitektura
  4. Komponentlar
  5. Vizual misollar
  6. Simulyatsiya
  7. Kod va oqim
  8. Mavzular
  9. Xato va amaliyot
  10. Mini test

01 Kirish

Python nima?

Python — o'qilishi oson, dinamik tiplangan, umumiy maqsadli dasturlash tili. Unda web backend, avtomatlashtirish skriptlari, ma'lumotlar tahlili va machine learning yoziladi.

Python "interpretatsiya qilinadigan til" deyiladi, lekin eng keng tarqalgan implementatsiya — CPython — kodni avval bytecode'ga kompilyatsiya qiladi, so'ng uni PVM bajaradi. Ikkala bosqich ham bitta python buyrug'i ichida, sezdirmasdan bo'ladi.

Python'da hamma narsa obyekt: son, satr, funksiya, hatto klass ham. O'zgaruvchi esa obyektga yopishtirilgan nom. Tiplar ishlash vaqtida tekshiriladi, shuning uchun bitta nom avval songa, keyin satrga ishora qilishi mumkin.

Hayotiy o'xshatish

Python'ni sinxron tarjimon deb tasavvur qiling: u matnni avval o'zi tushunadigan qisqa belgilarga (bytecode) o'giradi, keyin ularni birma-bir ijro etadi. Bir marta tarjima qilingan modul daftarga (__pycache__) yozib qo'yiladi va keyingi safar qayta tarjima qilinmaydi.

Turi
Umumiy maqsadli dasturlash tili
Asosiy implementatsiya
CPython (C tilida yozilgan)
Bajarilish
Bytecode + PVM
Tiplash
Dinamik va kuchli (strong)
Paketlar
PyPI, pip orqali

02 Qanday ishlaydi

python3 app.py: matndan natijagacha

Pastga aylantiring: har bir sahnada kod bir bosqich o'zgaradi — matn, token'lar, AST, bytecode va nihoyat bajarilish.

  1. app.py

    Buyruq yoziladi

    Terminalda python3 app.py yoziladi. OS CPython dasturini ishga tushiradi va unga fayl yo'lini argument qilib beradi.

  2. CPython

    Interpreter tayyorlanadi

    CPython o'z runtime'ini ishga tushiradi: builtins, sys.path va zarur standart modullar yuklanadi. So'ng app.py matni o'qiladi.

  3. Parser

    Matn token'larga bo'linadi

    Tokenizer def, total, =, INDENT kabi token'larni ajratadi. Python'da chekinish (indentation) ham token: kod bloki shu bilan belgilanadi.

  4. Parser

    AST quriladi

    Parser token'lardan AST quradi. Sintaksis xatosi shu yerda topiladi: SyntaxError chiqsa, birorta qator ham bajarilmaydi.

  5. Compiler

    Bytecode yaratiladi

    Compiler AST'ni code object'ga aylantiradi. Unda LOAD_NAME, BINARY_OP, CALL kabi bytecode instruksiyalari saqlanadi.

  6. __pycache__

    Modullar keshlanadi

    Asosiy skript bytecode'i faqat xotirada qoladi. import utils esa natijani __pycache__/utils.cpython-312.pyc ga yozadi; keyingi safar manba o'zgarmagan bo'lsa, shu fayl to'g'ridan-to'g'ri yuklanadi.

  7. PVM

    PVM bajaradi

    PVM eval loop'i instruksiyalarni ketma-ket oladi va qiymatlar stack'i ustida ishlaydi: ikki qiymat stack'ka qo'yiladi, BINARY_OP ularni ko'paytiradi, natija yana stack'ka tushadi.

  8. Obyektlar

    Obyektlar yaratiladi

    total = price * qty yangi int obyekt yaratadi va total nomini unga bog'laydi. Obyektga havola qolmasa, reference count 0 ga tushadi va xotira darhol bo'shatiladi.

  9. PVM

    GIL navbat beradi

    Standart CPython'da bitta process ichida bir vaqtda faqat bitta thread bytecode bajaradi: buni GIL ta'minlaydi. I/O kutayotgan thread GIL'ni bo'shatib turadi.

  10. Natija javob

    Natija chiqadi

    print() matnni sys.stdout ga yozadi va u terminalda ko'rinadi. Skript oxiriga yetgach, interpreter yopiladi va 0 exit code qaytadi.

03 Arxitektura

Python ekotizimi

Bitta Python loyiha interpreter, izolyatsiyalangan muhit, PyPI'dan olingan paketlar, framework va uni ishga tushiradigan serverdan iborat.

Python loyiha shop/

Kod, bog'liqliklar va ularni bajaradigan muhit.

Interpreter CPython

Kodni bytecode'ga aylantiradi va bajaradi.

  • Compiler AST → bytecode
  • PVM eval loop
  • stdlib json · pathlib · asyncio

venv .venv/

Loyihaga xos izolyatsiyalangan muhit.

  • bin/python loyiha interpreter'i
  • site-packages o'rnatilgan paketlar

pip va PyPI paketlar

Paketlarni PyPI'dan yuklab, venv ichiga o'rnatadi.

  • pip install o'rnatish
  • PyPI pypi.org
  • requirements.txt bog'liqliklar ro'yxati

Frameworklar web

Web ilova uchun tayyor asos.

  • Django ORM · admin · WSGI/ASGI
  • FastAPI ASGI · async API
  • Flask WSGI · mikro-framework

Ilova app/

Sizning kodingiz va uni ishga tushiradigan server.

  • Modullar *.py
  • Gunicorn · Uvicorn WSGI · ASGI server
  • Testlar pytest

04 Asosiy qismlar

Asosiy komponentlar

  • CPython

    Python'ning standart implementatsiyasi. python.org'dan yuklanadigan python aynan shu.

  • Bytecode

    Python kodi kompilyatsiya qilinadigan oraliq instruksiyalar. Ular CPU uchun emas, PVM uchun mo'ljallangan.

  • PVM

    Bytecode'ni bajaradigan virtual mashina: CPython ichidagi eval loop.

  • GIL

    Global Interpreter Lock: standart CPython'da bir vaqtda faqat bitta thread bytecode bajarishiga ruxsat beradi.

  • venv

    Loyihaga xos izolyatsiyalangan muhit: o'z interpreter havolasi va paketlar papkasi.

  • pip

    Paket menejeri: PyPI'dan paketlarni yuklab, joriy muhitga o'rnatadi.

  • Modul

    Har bir .py fayl modul. import uni bir marta bajaradi va sys.modules da keshlaydi.

  • WSGI / ASGI

    Python web ilovasi va web server orasidagi standart interfeys: WSGI sinxron, ASGI asinxron.

05 Vizual misollar

Ko'rib tushunamiz

Har bir tushuncha o'z diagrammasi bilan: ustiga olib boring, bosing va jarayonni kuzating.

Jarayon

Python kodining yo'li

Bitta ifoda price * qty qanday shakllardan o'tishini kuzating.

  1. app.py price * qty Siz yozgan matn.
  2. AST BinOp(op=Mult()) Ifodaning daraxt ko'rinishi: chap qism, amal va o'ng qism.
  3. Bytecode BINARY_OP 5 (*) PVM tushunadigan instruksiyalar.
  4. PVM eval loop Instruksiyalarni stack ustida bajaradi.
  5. Natija 42 Yangi int obyekt.

Python ham kompilyatsiya qiladi, ham interpretatsiya qiladi: avval bytecode'ga, keyin PVM ichida bajaradi.

Terminal

Bytecode'ni o'z ko'zingiz bilan ko'ring

dis moduli code object ichidagi instruksiyalarni ko'rsatadi. Chiqish Python versiyasiga qarab biroz farq qiladi, bu yerda 3.12 uslubi.

python3 -c "import dis; dis.dis('total = price * qty')"

0 0 RESUME 0

1 2 LOAD_NAME 0 (price)

4 LOAD_NAME 1 (qty)

6 BINARY_OP 5 (*)

10 STORE_NAME 2 (total)

12 RETURN_CONST 0 (None)

python3 -c "import utils" && ls __pycache__

utils.cpython-312.pyc

python3 -m venv .venv && source .venv/bin/activate

which python

/home/ali/shop/.venv/bin/python

Taqqoslash

Threads, asyncio yoki multiprocessing?

Uchalasi ham "bir vaqtda bir nechta ish" uchun, lekin GIL tufayli har biri boshqa vazifaga mos.

threading asyncio multiprocessing
Nima ishlatadi Bitta process ichida OS thread'lari Bitta thread'da event loop va coroutine'lar Alohida process'lar
GIL ta'siri Bytecode navbat bilan bajariladi, CPU ishi parallel emas Bitta thread, GIL muammo emas Har process'da o'z GIL'i: haqiqiy parallel
Almashinish OS istalgan payt almashtiradi Faqat await nuqtalarida OS rejalashtiradi
Xotira Umumiy: lock kerak bo'lishi mumkin Umumiy, bitta thread Alohida: ma'lumot pickle orqali uzatiladi
Qachon mos Bloklovchi I/O: fayl, tarmoq, eski kutubxonalar Minglab tarmoq ulanishlari, async kutubxonalar CPU-og'ir hisob: rasm, matematika
Misol ThreadPoolExecutor asyncio.gather() ProcessPoolExecutor
Ketma-ketlik

Python web ilovasi so'rovga qanday javob beradi?

Python ilovasi HTTP portni o'zi tinglamaydi: buni Gunicorn (WSGI) yoki Uvicorn (ASGI) kabi server qiladi va so'rovni standart chaqiruvga aylantiradi.

  1. Browser dan Nginxga: GET /items/5 So'rov 443-portdagi Nginx'ga keladi: TLS va statik fayllar shu yerda hal qilinadi.
  2. Nginx dan Uvicorn (ASGI)ga: proxy_pass :8000 Nginx so'rovni ichki portda tinglayotgan ASGI serverga uzatadi.
  3. Uvicorn (ASGI) dan FastAPI appga: app(scope, receive, send) Uvicorn HTTP'ni o'qib, ASGI chaqiruviga aylantiradi: scope ichida method, path va header'lar.
  4. FastAPI app dan Uvicorn (ASGI)ga: send(response) Ilova javobni ikki xabarda qaytaradi: avval status va header'lar, keyin tana. await paytida event loop boshqa so'rovlarga xizmat qiladi.
  5. Uvicorn (ASGI) dan Nginxga: 200 OK · JSON Server ASGI xabarlarini HTTP javobga yig'adi.
  6. Nginx dan Browserga: 200 OK Javob foydalanuvchiga yetib boradi.
6 ta xabar

06 Interaktiv simulyatsiya

Jarayonni o'zingiz boshqaring

«Skriptni ishga tushirish» tugmasini bosing yoki bosqichma-bosqich yuring. Istalgan tugun ustiga boring yoki bosing: uning vazifasi ochiladi.

0 / 10
  1. app.py python3 app.py Oddiy matnli fayl. Python uchun u hali bajariladigan narsa emas, faqat belgilar ketma-ketligi.
  2. CPython interpreter Python'ning C tilida yozilgan standart implementatsiyasi. U kompilyator va virtual mashinani o'z ichiga oladi.
  3. Parser tokens → AST Tokenizer matnni token'larga bo'ladi, parser esa ulardan AST (sintaksis daraxti) quradi.
  4. Compiler AST → bytecode AST'ni code object'ga aylantiradi: bytecode instruksiyalari, konstantalar va nomlar jadvali.
  5. __pycache__ utils.cpython-312.pyc Import qilingan modullarning bytecode keshi. Manba o'zgarmasa, keyingi safar parse va compile o'tkazib yuboriladi.
  6. PVM eval loop Python Virtual Machine: bytecode instruksiyalarini birma-bir bajaradigan stack-based sikl.
  7. Obyektlar heap · refcount Har bir qiymat heap'dagi obyekt. Xotira reference counting va garbage collector bilan boshqariladi.
  8. Natija stdout · exit 0 print() natijasi terminalga chiqadi, dastur tugagach process exit code qaytaradi.
Tayyor

«Skriptni ishga tushirish» tugmasini bosing

Yoki istalgan tugunni tanlang: uning vazifasi shu yerda ochiladi.

  • Fayl / kod
  • Runtime
  • Logika
  • Ma'lumot
  • Natija
  • so'rov
  • javob

07 Kod va oqim

Kod va oqim: savatcha summasi

Chapda kichik, lekin to'liq Python skripti: modul, dataclass, funksiya, istisno va generator. O'ngda bajarilish yo'li.

cart.pypython
import jsonfrom dataclasses import dataclass @dataclassclass Product:    name: str    price: int    qty: int = 1     def total(self) -> int:        return self.price * self.qty def load_cart(path: str) -> list[Product]:    try:        with open(path, encoding="utf-8") as f:            items = json.load(f)    except FileNotFoundError:        return []    return [Product(**item) for item in items] if __name__ == "__main__":    cart = load_cart("cart.json")    print(sum(p.total() for p in cart))
  1. import json · dataclasses Standart kutubxona modullari yuklanadi.
  2. __main__ python3 cart.py Skript to'g'ridan-to'g'ri ishga tushirilgan.
  3. load_cart() path: str Faylni o'qib, Product ro'yxatini qaytaradi.
  4. cart.json json.load(f) JSON matn dict'lar ro'yxatiga aylanadi.
  5. except FileNotFoundError Fayl yo'q bo'lsa, dastur yiqilmaydi.
  6. Product @dataclass Har bir dict obyektga aylanadi.
  7. print() stdout Umumiy summa terminalga chiqadi.

08 Mavzular

Python mavzulari

20 ta mavzu, har biri qisqa izoh va kichik diagramma bilan. Ochgan mavzuingiz progressga qo'shiladi.

Asoslar 11

Python nima? app.py → CPython → Natija

O'qilishi oson, dinamik tiplangan, umumiy maqsadli til. Kod python3 interpreter'i orqali bajariladi, alohida kompilyatsiya qadami shart emas.

python3 app.py
Sintaksis va chekinish if ...: → 4 bo'shliq → Blok

Bloklar jingalak qavs bilan emas, chekinish bilan belgilanadi. Standart: 4 ta bo'shliq. Chekinish xato bo'lsa, IndentationError chiqadi.

if total > 100: discount = 0.1
Dinamik tiplash va obyektlar Nom → Havola → Obyekt

O'zgaruvchi — obyektga yopishtirilgan nom, tip esa obyektda. Tiplash kuchli: "1" + 1 avtomatik aylantirilmaydi, TypeError beradi.

x = 5; x = "besh"; print(type(x)) # <class 'str'>
List va tuple [1, 2] → append(3) → [1, 2, 3]

List o'zgaruvchan (mutable) tartiblangan to'plam. Tuple o'zgarmas: koordinata yoki funksiyadan bir nechta qiymat qaytarish uchun qulay.

point = (3, 4); items = [1, 2]; items.append(3)
Dict va set Kalit → hash() → Qiymat

Ikkalasi ham hash jadval: kalit bo'yicha qidirish o'rtacha O(1). Dict kalit-qiymat juftlarini, set esa faqat takrorlanmas qiymatlarni saqlaydi.

ages = {"ali": 25}; ages["vali"] = 30; unique = set([1, 1, 2])
Funksiyalar Argumentlar → def → return

def bilan e'lon qilinadi. Default qiymatlar, nomli argumentlar, *args va **kwargs bor. Funksiya ham obyekt: uni o'zgaruvchiga yoki argumentga berish mumkin.

def greet(name: str, polite: bool = True) -> str: ...
Modullar va import import → sys.modules → Modul obyekti

Har bir .py fayl modul, papka esa paket. import modulni sys.path dan topadi, bir marta bajaradi va keshlaydi.

from pathlib import Path
Klasslar class → __init__ → Obyekt

class yangi tip yaratadi. __init__ obyektni sozlaydi, self joriy obyektga ishora qiladi. __str__, __eq__ kabi maxsus metodlar xatti-harakatni belgilaydi.

user = User("Ali"); print(user.name)
Istisnolar (exceptions) raise → except → Davom

Xato raise bilan ko'tariladi va stack bo'ylab yuqoriga chiqadi, mos except topilguncha. Ushlanmasa, traceback chiqadi va dastur to'xtaydi.

raise ValueError("Narx manfiy bo'lishi mumkin emas")
venv va pip venv → pip install → site-packages

venv har loyiha uchun alohida paketlar papkasi yaratadi. pip paketlarni PyPI'dan aynan faol muhitga o'rnatadi.

python3 -m venv .venv && source .venv/bin/activate && pip install requests
requirements.txt pip freeze → requirements.txt → pip install -r

Loyiha bog'liqliklari va ularning versiyalari ro'yxati. Boshqa kompyuterda yoki serverda bir xil muhitni bitta buyruq bilan tiklaydi.

pip freeze > requirements.txt; pip install -r requirements.txt

Chuqurroq 9

Bytecode va __pycache__ app.py → Code object → .pyc

Kod avval code object'ga kompilyatsiya qilinadi. Import qilingan modullar bytecode'i .pyc fayllarda keshlanadi va manba o'zgarganda yangilanadi.

python3 -m dis app.py
Xotira: refcount va GC Havola → refcount 0 → Xotira bo'shaydi

Har obyektda havolalar hisoblagichi bor; u 0 bo'lsa, obyekt darhol o'chiriladi. Bir-biriga ishora qiluvchi obyektlar halqasini alohida garbage collector topadi.

import sys; print(sys.getrefcount(obj))
Comprehension va generator Iterable → yield → Bitta qiymat

List comprehension butun ro'yxatni darhol yaratadi. Generator esa qiymatlarni yield orqali bittadan, so'ralganda beradi va xotirani tejaydi.

squares = (n * n for n in range(1_000_000))
Type hints Annotatsiya → mypy → Xato topildi

Tip izohlari ishlash vaqtida majburlanmaydi. Ularni mypy yoki pyright tekshiradi, FastAPI va Pydantic kabi kutubxonalar esa validatsiya uchun ishlatadi.

def total(items: list[float]) -> float: ...
GIL Thread 1 → GIL → Thread 2

Standart CPython'da bir vaqtda faqat bitta thread bytecode bajaradi. I/O kutish va ko'p C kengaytmalari GIL'ni bo'shatadi. Python 3.13 dan GIL'siz tajribaviy (free-threaded) build ham bor.

Threads I/O kutish → GIL bo'shaydi → Boshqa thread

Thread tarmoq yoki disk kutayotganda GIL'ni bo'shatadi, shuning uchun I/O ishlarida foydali. CPU-og'ir hisobni esa tezlashtirmaydi.

ThreadPoolExecutor(max_workers=8).map(download, urls)
asyncio async def → await → Event loop

Bitta thread'dagi event loop ko'p coroutine'ni almashtirib bajaradi. Coroutine faqat await nuqtasida boshqaruvni beradi, shuning uchun bloklovchi chaqiruv butun loop'ni to'xtatadi.

results = await asyncio.gather(fetch(a), fetch(b))
Multiprocessing Asosiy process → Worker'lar → CPU yadrolari

Har worker alohida process va o'z GIL'iga ega, shuning uchun CPU yadrolari haqiqatan parallel ishlaydi. Narxi: ko'proq xotira va ma'lumotni pickle orqali uzatish.

with ProcessPoolExecutor() as pool: pool.map(resize, images)
WSGI va ASGI Nginx → Gunicorn / Uvicorn → App

WSGI (Gunicorn + Django yoki Flask) har so'rovni sinxron funksiya chaqiruvi sifatida beradi. ASGI (Uvicorn + FastAPI) asinxron va WebSocket'ni ham qo'llaydi.

uvicorn main:app --host 127.0.0.1 --port 8000

09 Amaliyot

Xatolardan qoching, to'g'risini qiling

Keng tarqalgan xatolar

  • O'zgaruvchan default argument

    def add(item, items=[]) dagi ro'yxat funksiya e'lon qilinganda bir marta yaratiladi va barcha chaqiruvlar orasida umumiy bo'ladi.

    items=None yozing va funksiya ichida if items is None: items = [] qiling.

  • Paketni tizim Python'iga o'rnatish

    sudo pip install OS paketlari bilan to'qnashadi va boshqa loyihalarni buzadi. Ko'p Linux distributivlari buni endi umuman bloklaydi.

    Har loyiha uchun python3 -m venv .venv yarating va paketlarni faqat venv ichiga o'rnating.

  • Hammasini ushlaydigan except

    Bo'sh except: dasturdagi xatolarni yashiradi va hatto KeyboardInterrupt ni ham ushlaydi.

    Faqat kutilgan aniq istisnoni ushlang: except FileNotFoundError:.

  • CPU ishini thread bilan tezlashtirish

    GIL tufayli CPU-og'ir hisob bir nechta thread'da ham amalda bitta yadroda bajariladi.

    CPU ishi uchun multiprocessing yoki ProcessPoolExecutor, I/O ishi uchun thread yoki asyncio ishlating.

  • async ichida bloklovchi chaqiruv

    async def ichida time.sleep() yoki requests.get() butun event loop'ni to'xtatadi: boshqa so'rovlar ham kutib qoladi.

    await asyncio.sleep(), async HTTP klient (httpx, aiohttp) yoki await asyncio.to_thread(...) dan foydalaning.

  • Fayl nomi standart modul bilan bir xil

    Skriptni json.py yoki random.py deb nomlasangiz, import json standart kutubxona o'rniga sizning faylingizni yuklaydi.

    Fayllarga stdlib modullari bilan to'qnashmaydigan nom bering va eski __pycache__ ni o'chiring.

Eng yaxshi amaliyotlar

  1. Har loyihaga o'z venv'i

    Loyiha ildizida .venv yarating va uni git'ga qo'shmang: bog'liqliklar requirements.txt yoki lock faylda saqlanadi.

  2. Versiyalarni qotiring

    Production uchun paket versiyalarini aniq yozing: bugungi va ertangi deploy bir xil kod bilan ishlaydi.

  3. Type hints va linter

    Funksiyalarga tip izohlari yozing va mypy hamda ruff kabi vositalar bilan tekshiring: ko'p xato ishga tushirishdan oldin topiladi.

  4. Resurslarni with bilan oching

    Fayl, ulanish va lock'lar uchun with ishlating: xato bo'lsa ham ular yopiladi.

  5. PEP 8 uslubi

    Nomlarda snake_case, klasslarda PascalCase, 4 bo'shliqli chekinish. Formatter (black yoki ruff format) buni avtomatik qiladi.

10 Mini test

O'zingizni sinab ko'ring

5 ta savol. Javobni tanlang: darhol to'g'ri yoki noto'g'ri ekanini va sababini ko'rasiz.

1/5python3 app.py ishga tushganda kod qanday bajariladi?
2/54 yadroli serverda CPU-og'ir hisobni tezlashtirish uchun standart CPython'da nima ishlatiladi?
3/5__pycache__ papkasida nima saqlanadi?
4/5Nega def add(x, items=[]) xavfli?
5/5async def ichida time.sleep(5) chaqirilsa nima bo'ladi?

Atamalar lug'ati

CPython
Python'ning C tilida yozilgan standart implementatsiyasi: kompilyator va virtual mashina.
Bytecode
Python kodi kompilyatsiya qilinadigan oraliq, platformaga bog'liq bo'lmagan instruksiyalar.
AST
Abstract Syntax Tree: kodning parser quradigan daraxt ko'rinishi.
PVM
Python Virtual Machine: bytecode'ni bajaradigan CPython ichidagi eval loop.
GIL
Global Interpreter Lock: standart CPython'da bir vaqtda faqat bitta thread bytecode bajarishini ta'minlovchi qulf.
venv
Loyihaga xos izolyatsiyalangan Python muhiti: o'z interpreter havolasi va paketlar papkasi.
pip
Python paket menejeri: PyPI'dan paketlarni yuklab o'rnatadi.
PyPI
Python Package Index: ochiq Python paketlarining rasmiy ombori.
Coroutine
async def bilan e'lon qilingan, await nuqtalarida to'xtab, keyin davom eta oladigan funksiya.
WSGI
Python web ilovasi va server orasidagi sinxron standart interfeys (Gunicorn, Django, Flask).
ASGI
WSGI'ning asinxron vorisi: async kod va WebSocket'ni qo'llaydi (Uvicorn, FastAPI).
Garbage collector
Reference counting o'chira olmaydigan, bir-biriga ishora qiluvchi obyektlar halqasini topib tozalovchi mexanizm.

Keyingi qadam: bog'liq texnologiyalar