Ubuntu Server’da VMware Diskini Kengaytirish

VMware’da Ubuntu Server uchun virtual disk hajmini oshirgandan so‘ng, Ubuntu operatsion tizimi yangi ajratilgan disk maydonini avtomatik ravishda ishlatmaydi. Bunda partition, LVM va filesystem’ni ketma-ket kengaytirish kerak bo‘ladi.

Ushbu maqolada Ubuntu Server + LVM + EXT4 konfiguratsiyasida diskni bir nechta buyruq bilan maksimal mavjud hajmgacha kengaytirish usuli ko‘rsatiladi.

Muammo qanday yuzaga keladi?

Masalan, VMware’da virtual disk hajmi:

1 TB → 1.5 TB

qilib oshirildi.

Ammo Ubuntu'da:

df -h /

buyrug‘i hali eski hajmni ko‘rsatishi mumkin.

Sababi VMware virtual diskni kattalashtiradi, lekin quyidagi qatlamlarni avtomatik kengaytirmaydi:

VMware Virtual Disk
        ↓
Partition
        ↓
LVM Physical Volume
        ↓
Logical Volume
        ↓
EXT4 Filesystem

Shuning uchun har bir qatlamni kengaytirish kerak.

1. Disk holatini tekshirish

Avval disk va partitionlarni ko‘ramiz:

lsblk

Filesystem hajmini tekshirish:

df -h /

Masalan:

sda       1.5T
├─sda1      1M
├─sda2      2G   /boot
└─sda3    1.5T
  └─ubuntu--vg-ubuntu--lv
             1.5T  /

2. Partitionni kengaytirish

growpart yordamida /dev/sda3 partitionini diskning qolgan bo‘sh qismigacha kengaytiramiz:

sudo growpart /dev/sda 3

Bu yerda:

  • /dev/sda — asosiy disk

  • 3 — uchinchi partition, ya’ni /dev/sda3

3. LVM Physical Volume’ni kengaytirish

Partition kengaygandan so‘ng LVM'ga yangi hajmni tanitamiz:

sudo pvresize /dev/sda3

Shundan keyin LVM yangi bo‘sh joyni foydalanish uchun qabul qiladi.

4. Logical Volume’ni kengaytirish

Barcha mavjud bo‘sh LVM hajmini root Logical Volume’ga beramiz:

sudo lvextend -l +100%FREE /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv

+100%FREE — LVM ichidagi barcha mavjud bo‘sh joyni Logical Volume'ga qo‘shishni anglatadi.

5. EXT4 Filesystem’ni kengaytirish

Logical Volume kattalashganidan keyin filesystem ham kengaytirilishi kerak.

Agar filesystem ext4 bo‘lsa:

sudo resize2fs /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv

Bu bosqichdan keyin Ubuntu yangi disk hajmidan to‘liq foydalana oladi.

Barchasini bitta buyruqda bajarish

Agar server konfiguratsiyasi quyidagicha bo‘lsa:

  • Disk: /dev/sda

  • Partition: /dev/sda3

  • LVM: /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv

  • Filesystem: ext4

barcha amallarni quyidagi command orqali ketma-ket bajarish mumkin:

sudo growpart /dev/sda 3 && \
sudo pvresize /dev/sda3 && \
sudo lvextend -l +100%FREE /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv && \
sudo resize2fs /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv && \
df -h /

&& operatori sababli har bir buyruq faqat oldingi buyruq muvaffaqiyatli bajarilganda ishga tushadi.

Natijani tekshirish

Jarayon tugagach:

lsblk

va:

df -h /

buyruqlarini bajaring.

Masalan:

Filesystem                         Size  Used Avail Use%
/dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv  1.5T  427G  987G  31%

Bu Ubuntu Server root filesystem’i yangi disk hajmigacha muvaffaqiyatli kengaytirilganini bildiradi.

Muhim eslatma

Ushbu buyruqlarni boshqa serverlarda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlatishdan oldin partition va filesystem konfiguratsiyasini tekshirish kerak:

lsblk
df -T /

Agar partition /dev/sda3 emas, masalan /dev/sda4 bo‘lsa, growpart buyrug‘idagi partition raqami ham o‘zgaradi.

Agar filesystem ext4 emas, XFS bo‘lsa, resize2fs o‘rniga:

sudo xfs_growfs /

ishlatiladi.

Xulosa

VMware'da virtual disk hajmini oshirishning o‘zi yetarli emas. Ubuntu Server'da yangi joydan foydalanish uchun quyidagi zanjir kengaytiriladi:

VMware Disk
    ↓
Partition
    ↓
LVM Physical Volume
    ↓
Logical Volume
    ↓
EXT4 Filesystem

To‘g‘ri konfiguratsiyada bu jarayon serverni qayta yuklamasdan, xizmatlarni to‘xtatmasdan bajarilishi mumkin.

Asosiy command

sudo growpart /dev/sda 3 && \
sudo pvresize /dev/sda3 && \
sudo lvextend -l +100%FREE /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv && \
sudo resize2fs /dev/mapper/ubuntu--vg-ubuntu--lv && \
df -h /

Bu usul ayniqsa VMware + Ubuntu Server + LVM + EXT4 asosidagi production serverlarda diskni kengaytirish uchun qulay.