Asosiy kontentga o'tish

Til · Server tomonidagi dasturlash

PHP qanday ishlaydi?

Bitta .php fayl matndan token'larga, AST'ga, opcode'larga va nihoyat Browser'dagi HTML'ga aylanishini kuzating. So'ng PHP-FPM bir vaqtda yuzlab so'rovni qanday xizmat qilishini ko'ring.

  • Qiyinlik: Boshlang'ich
  • 40 daqiqa
  • 20 mavzu
  • 5 savolli test
Sizning progressingiz
0%
jonli jarayonSo'rov yuboriladi
  1. Browser GET /orders?id=7 Foydalanuvchi sahifani ochadi va HTTP so'rov yuboradi.
  2. Nginx fastcgi_pass Statik fayllarni o'zi beradi, .php so'rovlarni esa FastCGI protokoli orqali PHP-FPM'ga uzatadi.
  3. FastCGI socket php8.4-fpm.sock Nginx va PHP-FPM o'rtasidagi Unix socket yoki TCP port (masalan 127.0.0.1:9000).
  4. FPM master pm = dynamic Bosh jarayon. O'zi PHP kod bajarmaydi: worker'larni yaratadi, kuzatadi va kerak bo'lsa qayta ishga tushiradi.
  5. Worker #4 1 so'rov = 1 worker Alohida OS jarayoni. Bir vaqtda faqat bitta so'rovni bajaradi, tugatgach keyingisini oladi.
  6. index.php Zend VM Skript boshidan oxirigacha bajariladi: autoload, sozlamalar, logika.
  7. MySQL PDO Skript ma'lumotni PDO orqali so'raydi. Worker javobni kutib turadi.
  8. Response 200 OK · HTML Chiqish buferidagi HTML va header'lar Nginx'ga qaytariladi.
Kurs rejasi 0%
  1. PHP nima?
  2. Qanday ishlaydi
  3. Arxitektura
  4. Komponentlar
  5. Vizual misollar
  6. Simulyatsiya
  7. Kod va oqim
  8. Mavzular
  9. Xato va amaliyot
  10. Mini test

01 Kirish

PHP nima?

PHP — server tomonida ishlaydigan, web uchun yaratilgan dasturlash tili. Kod serverda bajariladi, foydalanuvchi esa faqat natijani (HTML yoki JSON) ko'radi.

PHP interpretatsiya qilinadigan til: manba kod avval Opcode'larga kompilyatsiya qilinadi, so'ng Zend Engine ichidagi virtual mashina ularni bajaradi. OPcache bu kompilyatsiyani xotirada saqlab, keyingi so'rovlarni tezlashtiradi.

Web'da PHP odatda PHP-FPM orqali ishlaydi: har bir so'rov alohida worker jarayonida boshlanadi va tugaydi. So'rovlar o'rtasida o'zgaruvchilar saqlanmaydi, shuning uchun bitta xato butun serverni yiqitmaydi.

Hayotiy o'xshatish

PHP'ni tarjimonga o'xshating: siz kitobni (kod) berasiz, u avval uni o'zi tushunadigan qisqa yozuvlarga (opcode) aylantiradi va shu yozuvlar bo'yicha ishni bajaradi. OPcache esa tarjimani daftarga yozib qo'yadi, ikkinchi safar qayta tarjima qilmaydi.

Turi
Server tomonidagi dasturlash tili
Dvigatel
Zend Engine
Tiplash
Dinamik, ixtiyoriy qat'iy tiplar
Paket menejeri
Composer
Litsenziya
PHP License, ochiq kod

02 Qanday ishlaydi

PHP kodi qanday bajariladi?

Pastga aylantiring: index.php fayli matn sifatida o'qiladi, bosqichma-bosqich opcode'ga aylanadi va Zend VM uni bajarib, natijani chiqaradi.

  1. index.php

    Fayl so'raladi

    PHP-FPM yoki php index.php buyrug'i faylni ishga tushirishni so'raydi. Hozircha bu oddiy matn.

  2. OPcache

    Avval keshga qaraladi

    OPcache bu fayl uchun tayyor opcode bormi, tekshiradi. Birinchi so'rovda kesh bo'sh, shuning uchun kompilyatsiya boshlanadi.

  3. Lexer

    Lexer token'larga bo'ladi

    echo 2 + 3; qatori T_ECHO, T_LNUMBER, +, T_LNUMBER, ; token'lariga aylanadi. Bo'sh joy va izohlar tashlab yuboriladi.

  4. Parser

    Parser tuzilmani tekshiradi

    Token'lar grammatikaga mos keladimi? echo 2 + ; kabi xato bo'lsa, Parse error shu bosqichda chiqadi va kod umuman bajarilmaydi.

  5. AST

    AST quriladi

    Kod daraxtga aylanadi: tepada echo, uning ichida + tuguni, uning ostida 2 va 3. Bu AST kompilyator uchun qulay shakl.

  6. Compiler

    Opcode'larga kompilyatsiya

    Kompilyator daraxtni aylanib, Opcode'lar ro'yxatini yasaydi. Optimizator doimiy ifodalarni oldindan hisoblashi mumkin.

  7. OPcache

    Natija keshga yoziladi

    Tayyor opcode'lar umumiy xotiraga saqlanadi. Endi boshqa worker'lar ham bu faylni qayta kompilyatsiya qilmaydi.

  8. Opcodes

    Opcode'lar tayyor

    Bizning skript ikki buyruqqa aylandi: ECHO 5 va RETURN 1. Katta fayllarda bu yuzlab buyruq bo'ladi.

  9. Zend VM

    Zend VM bajaradi

    Zend Engine virtual mashinasi buyruqlarni ketma-ket bajaradi. Funksiya chaqiruvlari, sikllar va xotira shu yerda boshqariladi.

  10. Output javob

    Natija chiqadi

    5 chiqish buferiga yoziladi. FPM orqali ishlasa, Nginx uni HTTP javob tanasi qilib Browser'ga yuboradi.

  11. OPcache

    Ikkinchi so'rov tezroq

    Keyingi so'rovda fayl o'zgarmagan bo'lsa, OPcache opcode'larni darhol beradi. Lexer, Parser va Compiler bosqichlari butunlay o'tkazib yuboriladi.

03 Arxitektura

PHP ichki tuzilishi

PHP bir necha qatlamdan iborat: tashqi dunyo bilan gaplashuvchi SAPI, kodni bajaruvchi Zend Engine va imkoniyatlarni kengaytiruvchi extension'lar.

PHP runtime php 8.x

Serverdagi PHP: interpretator, standart kutubxona va extension'lar.

SAPI kirish nuqtasi

PHP qayerdan chaqirilishini belgilaydi.

  • PHP-FPM web so'rovlar
  • CLI php artisan, cron
  • Built-in server php -S

Zend Engine yadro

Kodni kompilyatsiya qiladi va bajaradi.

  • Lexer · Parser matn → AST
  • Compiler AST → opcode
  • Zend VM opcode bajarish
  • Xotira · GC refcount

Extensions C modullar

Qo'shimcha funksiyalar: database, matn, kesh.

  • OPcache opcode kesh
  • PDO pdo_mysql, pdo_pgsql
  • mbstring · intl UTF-8 matn

Userland sizning kodingiz

PHP'da yozilgan ilova va kutubxonalar.

  • Composer vendor/
  • Framework Laravel, Symfony
  • php.ini sozlamalar

04 Asosiy qismlar

Asosiy komponentlar

  • Zend Engine

    PHP yadrosi: kodni opcode'ga kompilyatsiya qiladi va virtual mashinada bajaradi.

  • OPcache

    Kompilyatsiya qilingan opcode'larni umumiy xotirada saqlaydi. Production'da doim yoqiladi.

  • PHP-FPM

    FastCGI Process Manager: worker jarayonlar hovuzi, web server'dan kelgan so'rovlarni bajaradi.

  • Composer

    Paket menejeri: kutubxonalarni vendor/ ga o'rnatadi va autoload faylini yaratadi.

  • PDO

    Database'lar bilan ishlash uchun yagona interfeys. Prepared statement'lar SQL injection'dan himoya qiladi.

  • SAPI

    PHP va tashqi muhit o'rtasidagi qatlam: FPM, CLI yoki built-in server.

  • php.ini

    Sozlamalar fayli: memory_limit, upload_max_filesize, opcache.enable va boshqalar.

  • Extensions

    C'da yozilgan modullar: pdo_mysql, mbstring, redis, gd. php -m ularni ko'rsatadi.

05 Vizual misollar

Ko'rib tushunamiz

Har bir tushuncha o'z diagrammasi bilan: ustiga olib boring, bosing va jarayonni kuzating.

Jarayon

Matndan natijagacha: bitta qator misolida

echo 2 + 3; qatori har bir bosqichda qanday ko'rinishga kelishini kuzating.

  1. Manba kod echo 2 + 3; Fayldagi oddiy matn.
  2. Token'lar T_ECHO T_LNUMBER + ... Lexer matnni ma'noli bo'laklarga ajratdi.
  3. AST echo(add(2, 3)) Parser daraxt qurdi: echo ichida qo'shish amali.
  4. Opcodes ECHO 5 · RETURN 1 Compiler VM uchun buyruqlar yozdi va doimiy ifodani oldindan hisobladi.
  5. Natija 5 Zend VM buyruqlarni bajarib, natijani chiqardi.

OPcache yoqilgan bo'lsa, birinchi to'rt bosqich faqat fayl o'zgarganda qayta bajariladi.

Ketma-ketlik

Share-nothing: har bir so'rov toza boshlanadi

Ikki ketma-ket so'rov ikki xil worker'ga tushishi mumkin. Shuning uchun holat xotirada emas, sessiya va database'da saqlanadi.

  1. Nginx dan Worker #1ga: POST /cart (item=7) Birinchi so'rov bo'sh Worker #1 ga tushdi.
  2. Worker #1 dan Session storega: $_SESSION['cart'] = [7] Savat sessiyaga yoziladi, chunki worker xotirasi so'rov tugashi bilan tozalanadi.
  3. Worker #1 dan Nginxga: 302 → /cart Javob qaytdi, Worker #1 ning xotirasi tozalandi.
  4. Nginx dan Worker #2ga: GET /cart Keyingi so'rov boshqa worker'ga tushdi. Uning xotirasida savat yo'q.
  5. Worker #2 dan Session storega: session_start() Worker #2 sessiya cookie'si bo'yicha savatni store'dan o'qiydi.
  6. Session store dan Worker #2ga: cart = [7] Holat tiklandi.
  7. Worker #2 dan Nginxga: 200 OK Foydalanuvchi o'z savatini ko'radi.
7 ta xabar
Qatlamlar

Web so'rov qaysi qatlamlardan o'tadi?

Yuqoridan pastga: Browser'dan kelgan so'rov web server, FPM va Zend Engine orqali operatsion tizimgacha tushadi.

  1. Web server Nginx · Apache

    HTTP'ni qabul qiladi, PHP so'rovlarni FastCGI orqali uzatadi.

  2. PHP-FPM master + worker'lar

    Har bir worker bitta so'rovni bajaradi.

  3. Zend Engine compiler + VM

    Kodni opcode'ga aylantiradi va bajaradi.

  4. Extensions OPcache, PDO, mbstring

    Kesh, database va matn bilan ishlash imkoniyatlari.

  5. Operatsion tizim Linux

    Jarayonlar, xotira, fayllar va tarmoq.

Terminal

PHP bilan terminalda

Versiyani ko'rish, sintaksisni tekshirish, paket o'rnatish va lokal server ishga tushirish.

php -v

PHP 8.4.1 (cli) (NTS)

Copyright (c) The PHP Group

Zend Engine v4.4.1, Copyright (c) Zend Technologies

with Zend OPcache v8.4.1, Copyright (c), by Zend Technologies

php -l src/Order.php

No syntax errors detected in src/Order.php

php -m | grep -i pdo

PDO

pdo_mysql

pdo_sqlite

composer require guzzlehttp/guzzle

./composer.json has been updated

Running composer update guzzlehttp/guzzle

Loading composer repositories with package information

Updating dependencies

Writing lock file

Generating autoload files

php -S localhost:8000 -t public

PHP 8.4.1 Development Server (http://localhost:8000) started

06 Interaktiv simulyatsiya

PHP-FPM so'rovni qanday xizmat qiladi?

Run tugmasini bosing: Nginx so'rovni PHP-FPM'ga beradi, bo'sh worker uni oladi, skriptni bajaradi va javobdan keyin hamma narsani tozalab, keyingi so'rovga tayyor bo'ladi. «So'rov yuborish» tugmasini bosing yoki bosqichma-bosqich yuring. Istalgan tugun ustiga boring yoki bosing: uning vazifasi ochiladi.

0 / 11
  1. Browser GET /orders?id=7 Foydalanuvchi sahifani ochadi va HTTP so'rov yuboradi.
  2. Nginx fastcgi_pass Statik fayllarni o'zi beradi, .php so'rovlarni esa FastCGI protokoli orqali PHP-FPM'ga uzatadi.
  3. FastCGI socket php8.4-fpm.sock Nginx va PHP-FPM o'rtasidagi Unix socket yoki TCP port (masalan 127.0.0.1:9000).
  4. FPM master pm = dynamic Bosh jarayon. O'zi PHP kod bajarmaydi: worker'larni yaratadi, kuzatadi va kerak bo'lsa qayta ishga tushiradi.
  5. Worker #4 1 so'rov = 1 worker Alohida OS jarayoni. Bir vaqtda faqat bitta so'rovni bajaradi, tugatgach keyingisini oladi.
  6. index.php Zend VM Skript boshidan oxirigacha bajariladi: autoload, sozlamalar, logika.
  7. MySQL PDO Skript ma'lumotni PDO orqali so'raydi. Worker javobni kutib turadi.
  8. Response 200 OK · HTML Chiqish buferidagi HTML va header'lar Nginx'ga qaytariladi.
Tayyor

«So'rov yuborish» tugmasini bosing

Yoki istalgan tugunni tanlang: uning vazifasi shu yerda ochiladi.

  • Mijoz
  • Server
  • Tarmoq
  • Runtime
  • Logika
  • Ma'lumot
  • Natija
  • so'rov
  • javob

07 Kod va oqim

Zamonaviy PHP: bitta faylda

Enum, readonly class, PDO prepared statement, named arguments va match. Har bir qadamda kod qatori va uning roli bir vaqtda yonadi.

src/Orders/show.phpphp
<?phpdeclare(strict_types=1);namespace App\Orders; enum Status: string{    case Paid = 'paid';    case Pending = 'pending';} final readonly class Order{    public function __construct(public int $id, public Status $status) {}} $pdo = new \PDO('mysql:host=127.0.0.1;dbname=shop', 'app', getenv('DB_PASS') ?: '');$stmt = $pdo->prepare('SELECT id, status FROM orders WHERE id = :id');$stmt->execute(['id' => (int) ($_GET['id'] ?? 0)]);$row = $stmt->fetch(\PDO::FETCH_ASSOC) ?: throw new \RuntimeException('Topilmadi'); $order = new Order(id: (int) $row['id'], status: Status::from($row['status']));echo match ($order->status) { Status::Paid => "To'langan", Status::Pending => 'Kutilmoqda' };
  1. Fayl strict_types · namespace Fayl sozlamalari va nomlar maydoni.
  2. Enum Status Cheklangan qiymatlar to'plami: faqat paid yoki pending.
  3. Order readonly class O'zgarmas ma'lumot obyekti.
  4. PDO prepare() Database bilan xavfsiz aloqa.
  5. MySQL orders So'rov bajariladi, qator qaytadi.
  6. Output echo match Natija foydalanuvchiga chiqadi.

08 Mavzular

PHP mavzulari

20 ta mavzu, har biri qisqa izoh va kichik diagramma bilan. Ochgan mavzuingiz progressga qo'shiladi.

Asoslar 13

Sintaksis asoslari <?php → Buyruq; → echo

PHP kodi <?php teg'idan boshlanadi, har bir buyruq ; bilan tugaydi. O'zgaruvchilar $ bilan yoziladi, echo natijani chiqaradi.

<?php $name = 'Ali'; echo "Salom, $name";
Tiplar Qiymat → Tip tekshiruvi → TypeError / OK

Asosiy tiplar: int, float, string, bool, array, null va obyektlar. Funksiya parametrlari va qaytish qiymatiga tip yozish xatolarni erta ushlaydi.

function total(int $qty, float $price): float { return $qty * $price; }
Massivlar Massiv → array_filter → Yangi massiv

PHP massivi ham ro'yxat, ham kalit-qiymat lug'ati. array_map, array_filter va spread ... bilan ishlash qulay.

$adults = array_filter($users, fn ($u) => $u['age'] >= 18);
Funksiyalar Argument → Funksiya → return

Funksiya qayta ishlatiladigan kod bloki. Default qiymatlar, nullable tiplar va arrow function fn mavjud.

function greet(string $name, string $lang = 'uz'): string { ... }
Klasslar va obyektlar class User → new User() → $user->name

Klass xususiyat va metodlarni birlashtiradi. public, protected, private kirishni cheklaydi, new obyekt yaratadi.

$user = new User(name: 'Ali'); echo $user->name;
Interfeyslar PaymentGateway → ClickGateway → PaymeGateway

Interfeys klass qanday metodlarga ega bo'lishi kerakligini belgilaydi, lekin qanday ishlashini emas. Turli implementatsiyalarni almashtirish oson bo'ladi.

class ClickGateway implements PaymentGateway { public function charge(int $sum) {} }
Trait'lar Trait → use → Klass

Trait bir nechta klassga bir xil metodlarni qo'shish usuli. PHP'da klass faqat bitta ota klassdan meros oladi, trait esa shu cheklovni yumshatadi.

class Post { use HasSlug, SoftDeletes; }
Namespace'lar App\Models → use → User

Bir xil nomli klasslar to'qnashmasligi uchun nomlar maydoni. use qisqa nom bilan import qiladi.

namespace App\Models; use Illuminate\Database\Eloquent\Model;
Composer va PSR-4 new User() → autoload → app/Models/User.php

PSR-4 namespace'ni papkaga bog'laydi: App\Models\User → app/Models/User.php. Composer autoloader klass birinchi ishlatilganda faylni o'zi yuklaydi.

"autoload": { "psr-4": { "App\\": "app/" } }
Exception'lar throw → try / catch → finally

Xato holatda throw exception tashlaydi, try/catch uni ushlaydi, finally har doim bajariladi. Xatoni yashirmasdan, to'g'ri qatlamda ushlash kerak.

try { $pay->charge($sum); } catch (PaymentFailed $e) { report($e); }
Superglobal'lar HTTP so'rov → $_GET / $_POST → Validatsiya

$_GET, $_POST, $_SERVER, $_COOKIE, $_FILES har bir so'rov boshida to'ldiriladi. Ulardagi ma'lumotga hech qachon tekshirmasdan ishonmang.

$page = filter_input(INPUT_GET, 'page', FILTER_VALIDATE_INT) ?: 1;
Sessiya va cookie Cookie: PHPSESSID → session_start() → $_SESSION

Cookie Browser'da saqlanadi, sessiya esa serverda. session_start() sessiya ID'sini cookie orqali olib, $_SESSION ni tiklaydi.

session_start(); $_SESSION['user_id'] = $user->id;
PDO prepare() → execute() → fetch()

Bitta API bilan MySQL, PostgreSQL, SQLite. Prepared statement'larda qiymat SQL'dan alohida yuboriladi, shuning uchun SQL injection ishlamaydi.

$stmt = $pdo->prepare('SELECT * FROM users WHERE email = ?'); $stmt->execute([$email]);

Chuqurroq 7

PHP-FPM Nginx → FPM master → Worker'lar

Master jarayon worker'lar hovuzini boshqaradi. pm.max_children bir vaqtda nechta so'rov bajarilishini cheklaydi: hammasi band bo'lsa, yangi so'rovlar navbatda kutadi.

pm.max_children = 20
OPcache Fayl → OPcache → Zend VM

Opcode'larni umumiy xotirada saqlaydi. Production'da opcache.validate_timestamps=0 qilinsa, fayl o'zgarishi tekshirilmaydi, shuning uchun deploy'dan keyin FPM qayta yuklanadi.

opcache.validate_timestamps=0
Share-nothing modeli So'rov → Toza worker → Tozalash

Har bir so'rov o'z xotirasi bilan boshlanadi va tugaydi. Bu xavfsiz va sodda, lekin holatni saqlash uchun sessiya, kesh yoki database kerak.

Enum'lar 'paid' → Status::from() → Status::Paid

Cheklangan qiymatlar to'plami uchun alohida tip. Backed enum satr yoki songa bog'lanadi va database'da saqlashga qulay.

enum Role: string { case Admin = 'admin'; case User = 'user'; }
Readonly __construct → Qiymat → O'zgarmas

readonly xususiyat faqat bir marta, odatda constructor ichida yoziladi. Butun klassni readonly class qilish ham mumkin.

final readonly class Money { public function __construct(public int $amount) {} }
match ifodasi Qiymat → match → Natija

switch ga o'xshaydi, lekin qiymat qaytaradi, === bilan solishtiradi va break talab qilmaydi.

$label = match ($code) { 200 => 'OK', 404 => 'Topilmadi', default => 'Xato' };
Named arguments nom: qiymat → Funksiya

Argumentlarni nomi bilan uzatish: tartib muhim emas, ixtiyoriy parametrlarni o'tkazib yuborish oson.

htmlspecialchars($text, double_encode: false);

09 Amaliyot

Xatolardan qoching, to'g'risini qiling

Keng tarqalgan xatolar

  • SQL'ga o'zgaruvchini qo'shib yozish

    "SELECT * FROM users WHERE id = $id" foydalanuvchi matnini SQL sifatida bajaradi va SQL injection'ga yo'l ochadi.

    Har doim PDO prepared statement ishlating: prepare('... WHERE id = ?') va execute([$id]).

  • Chiqishni escape qilmaslik

    echo $_GET['q'] Browser'da foydalanuvchi yozgan HTML va JavaScript'ni bajaradi (XSS).

    HTML'ga chiqarishda htmlspecialchars($q, ENT_QUOTES, 'UTF-8') yoki avtomatik escape qiluvchi shablon (Blade, Twig) ishlating.

  • == bilan solishtirish

    Bo'sh emas satrlar va sonlarni == bilan solishtirish kutilmagan natija berishi mumkin, chunki PHP tiplarni moslashtiradi.

    === va !== ishlating, fayl boshida declare(strict_types=1) yozing.

  • Production'da OPcache o'chiq

    Har bir so'rovda har bir fayl qayta kompilyatsiya qilinadi, CPU behuda sarflanadi.

    opcache.enable=1 qiling, xotira hajmini loyihaga mos sozlang va deploy'dan keyin FPM'ni reload qiling.

  • Parolni md5 yoki sha1 bilan saqlash

    Bu algoritmlar juda tez, shuning uchun sizib chiqqan hash'larni tanlab topish oson.

    password_hash($password, PASSWORD_DEFAULT) va password_verify() dan foydalaning.

Eng yaxshi amaliyotlar

  1. Qat'iy tiplar

    Har bir faylda declare(strict_types=1), parametr va qaytish tiplari. Xatolar ishga tushirishdan oldin ko'rinadi.

  2. Composer autoload

    require zanjirlari o'rniga PSR-4 autoload. Bitta fayl — bitta klass, papka tuzilmasi namespace'ga mos.

  3. Xatolarni log'ga yozish

    Production'da display_errors=Off, log_errors=On. Foydalanuvchi stack trace'ni ko'rmasligi kerak.

  4. Statik tahlil

    PHPStan yoki Psalm kodni ishga tushirmasdan tiplar va xatolarni tekshiradi. CI'ga qo'shing.

  5. Yangilangan versiya

    Xavfsizlik tuzatishlari faqat qo'llab-quvvatlanadigan versiyalarga chiqadi. Eskirgan PHP versiyasida qolmang.

10 Mini test

O'zingizni sinab ko'ring

5 ta savol. Javobni tanlang: darhol to'g'ri yoki noto'g'ri ekanini va sababini ko'rasiz.

1/5OPcache yoqilganda ikkinchi so'rovda qaysi bosqichlar o'tkazib yuboriladi?
2/5Bitta PHP-FPM worker bir vaqtda nechta so'rovni bajaradi?
3/5Nima uchun savatni PHP o'zgaruvchisida emas, sessiyada saqlash kerak?
4/5App\Models\User klassi PSR-4 bo'yicha qaysi faylda bo'ladi (App\ → app/)?
5/5PDO prepared statement SQL injection'dan nima uchun himoya qiladi?

Atamalar lug'ati

Zend Engine
PHP yadrosi: kodni kompilyatsiya qiluvchi va bajaruvchi dvigatel.
Opcode
Zend VM bajaradigan past darajadagi buyruq. PHP kodi bajarilishdan oldin opcode'lar ro'yxatiga aylanadi.
AST
Abstract Syntax Tree: kodning daraxt ko'rinishidagi tuzilmasi, Parser yaratadi va Compiler ishlatadi.
OPcache
Kompilyatsiya qilingan opcode'larni umumiy xotirada saqlovchi PHP extension'i.
PHP-FPM
FastCGI Process Manager: PHP so'rovlarini bajaruvchi worker jarayonlar hovuzi.
SAPI
Server API: PHP'ni tashqi muhitga (FPM, CLI, Apache) ulaydigan qatlam.
Composer
PHP paket menejeri: bog'liqliklarni o'rnatadi va autoload yaratadi.
PSR-4
Namespace'ni papka tuzilmasiga bog'lovchi autoload standarti.
PDO
PHP Data Objects: turli database'lar bilan bir xil API orqali ishlash interfeysi.
Trait
Bir nechta klassga metodlarni qo'shish uchun qayta ishlatiladigan kod bloki.
Superglobal
Har qanday joydan ko'rinadigan maxsus massivlar: $_GET, $_POST, $_SERVER, $_SESSION.
Enum
Cheklangan, nomlangan qiymatlar to'plamidan iborat tip.

Keyingi qadam: bog'liq texnologiyalar